به موجب آیین نامه تشخیص شرکت ها و موسسات دانش بنیان ،شرکت های دانش بنیان ،موسسات خصوصی یا تعاونی هستند که به منظور افزایش علم و ثروت ، توسعه اقتصادی بر پایه دانش و تحقق اهداف علمی و اقتصادی در راستای گسترش اختراع و نوآوری و در نهایت تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه ( شامل طراحی و تولید کالا و خدمات ) در حوزه فناوری های برتر و با ارزش افزوده فراوان ( به ویژه در تولید نرم افزارهای مربوط ) تشکیل می شود. طبق آیین نامه مصوب،شرکت های دانش بنیان ،اهدافی نظیر ، ترغیب هیئت علمی دانشگاه ها و واحدهای ‌پژوهشی برای فعالیت های بیشتر در رفع نیاز جامعه و امکان افزایش درآمد اعضای هیئت علمی، تجاری سازی یافته های ‌پژوهشی، افزایش درآمدهای اختصاصی دانشگاه ها و واحدهای ‌پژوهشی موضوع کلی فعالیت دانش بنیان را دنبال می کنند. شرکت‌های دانش‌بنیان چه تفاوتی با سایر شرکت‌ها دارند؟ شرکت دانش بنیان یا همان شرکت های متمرکز بر دانش به آن دسته از شرکت هایی تلقی می ‌شود که دارای ارزش هایی می باشد که بر اساس دانش و فناوری اطلاعات بنا شده است. در واقع می ‌توان گفت که این دسته از شرکت ها موتور رشد و توسعه هر کشور در حال توسعه ای محسوب می‌ شوند. این شرکت ها موجب رونق و شکوفایی هستند و قطعا باعث پیشرفت دانش کشور می ‌شوند.اکنون ممکن است در مورد این شرکت سوال های زیادی در ذهن داشته باشید. به طور مثال چه شرکت هایی جز دانش بنیان محسوب می شوند؟ این شرکت ها دقیقا چه ویژگی هایی دارند؟ دولت از آن ها چگونه حمایت می ‌کند؟ یک شرکت چگونه می‌ تواند جز این دسته بندی محسوب شود؟ و شاید ده ها سوال دیگر که با هم در ادامه پاسخ آن ها را یک به یک می خوانیم! آشنایی با ویژگی های شرکت های مبتنی بر دانش همانطور که تا به اینجا متوجه شدید؛ شرکت ‌های دانش محور دارای یک طرح و ایده ‌ای نوین می باشند تا موجب رشد و توسعه اقتصاد کشور شوند. اما این که این شرکت‌ ها دارای چه ویژگی ‌های دیگری می باشند؛ در ادامه شرح داده شده است. پس با ما همراه باشید خلق ایده های جدید بر پایه فناوری کشور اولین و مهم ترین ویژگی شرکت های دانش محور ، داشتن طرح و ایده های جدید بر پایه دانش و فناوری ‌های کشور می باشد . در واقع میزان خلق ایده‌ ها و نوآوری‌ ها در داخل هر کشور به میزان سطح دانش و فناوری ها همان کشور بستگی دارد. به منظور ایجاد یک طرح خلاقانه و نوین در داخل کشور باید محیط مناسب برای آزمایش و ارائه آن فراهم باشد. در صورتی که طرح با سطح فناوری و زیر ساخت ‌های کشور ایران مغایرت داشته باشد؛ حمایت از آن ها امکان پذیر نخواهد بود. پایداری دانش و نوآوری در مقابل تحولات جهانی پایداری دانش و نوآوری در برابر تحولات جهانی، یکی دیگر از ویژگی ‌های مهم شرکت های دانش محور می باشد. موارد ذکر شده در سازمان WTO، باعث بالا رفتن عمر این شرکت ها می شود و نگرانی شرکت ها از از بابت تغییر دنیای سیستمی را برطرف خواهد کرد. در واقع از آنجایی که اساس این شرکت ها ، دانش نوین می باشد؛ از این رو باید شرکت های دانش محور در مقابل تغییراتی که ممکن است در آینده ای نزدیک در دنیای سیستمی رخ دهد؛ مقاومت کنند. نداشتن هیچ گونه مال ملموس شرکت های دانش محور برخلاف شرکت ها و کسب و کارهای تجاری هیچ گونه مال و املاکی مانند زمین، تجهیزات، ماشین آلات و … نیستند. چرا که این شرکت ها فقط بر اساس فناوری و تخصص های پژوهشی و علمی بنا شده است و بر روی دانش خود تمرکز دارد. لازم به ذکر است که این شرکت ها به دلیل دانش محور بودن و نداشتن هیچ گونه مال ملموسی، دارای اظهارنامه مالیاتی یا درآمدی نیز نخواهند بود. داشتن یک خروجی نوین این شرکت ها باید دارای یک خروجی مشخص و نوینی باشند. در واقع محصولات این موسسات باید به تولید برسند. و یا اینکه در حد نمونه آزمایشگاهی ساخته شود. باید اضافه کنیم که محصول و یا خدمات شرکت ‌های مبتنی بر دانش باید از سطح دانش و فناوری های بالایی برخوردار شده باشند. در صورتی که در سطح معمولی و عادی مطرح شود؛ مورد حمایت قرار نمی‌ گیرد. شایان ذکر است که دولت ایران از شرکت هایی که محصول و کالایی نوین را خلق می کنند؛ به جهت بالا رفتن سطح اقتصاد و دانش کشور از آن ها حمایت ویژه ای می ‌کند.شایان ذکر است که به موجب روی کار آمدن شرکت های دانش محور ، ارائه خدمات با کیفیت بسیار اهمیت پیدا کرده است . ماهیت علمی این شرکت ها و موسسات ، باعث شده که قشر اساتید دانشگاهی و اعضای هیات علمی دانشگاه ها نقش بسیار مهمی در ایجاداین شرکت ها داشته باشند. و اساتید دانشگاهها و اعضای هیات علمی نقش مهمی را در آن ایفا نمایند. تعداد شرکت های مبتنی بر دانش در ایران چقدر است ؟ طبق آمار به دست آمده در حال حاضر در ایران تعداد 2 هزار و 975 شرکت دانش ‌محور مورد تأیید سازمان ارزیابی و کار گروه تشخیص صلاحیت شرکت ‌ها و مؤسسات مبتنی بر دانش قرار گرفته اند. سازمانی که بر روی شرکت های مبتنی بر دانش نظارت داشته و صلاحیت آن ها را تشخیص می ‌دهد؛ متشکل از افراد زیر شده است: رئیس کارگروه “معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور” رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری شکوفایی و استعداد یابی ایران نماینده وزارت دفاع ایران نماینده وزارت علوم تحقیقات و فناوری ایران نماینده اتاق بازرگانی صنعت معدن و کشاورزی ایران نماینده وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایران نماینده وزارت صنعت معدن و تجارت ایران نماینده وزارت سازمان جهاد کشاورزی ایران نماینده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات لازم به ذکر است که طبق آمار به دست آمده از سوی این کار گروه های زیادی وارد بازار کار شده اند. در حال حاضر شرکت ‌های مبتنی بر دانش مورد تأیید، باعث اشتغال زایی برای 86 هزار نفر در کشور ایران شده است. علاوه بر این میزان فروش موسسات دانش محور در سال گذشته، بیش از 17 هزار میلیارد ثبت شده است . مهم ترین مزایا و امتیازات این شرکت ها یکی از مهم ترین مزیت ‌ها و امتیازات شرکت های مبتنی بر دانش، ایجاد فرصتی بسیار طلایی برای مورد حمایت قرار گرفتن از سوی دولت می‌ باشد. همانطور که در این مقاله اشاره کردیم؛ در صورت نوین بودن طرح و ایده شرکت های دانش محور، سازمان های دولتی، به جهت پیشرفت اقتصاد کشور از آن ها حمایت می‌ کند. از دیگر مزیت ها و امتیازات شرکت های مبتنی بر دانش می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد.با تایید و مورد حمایت قرار گرفتن ایده و طرح نوین شرکت های دانش محور، این شرکت ها، از پرداخت مالیات، عوارض و همچنین پرداخت های گمرکی به مدت زمان 15 سال معاف می ‌شوند.با تایید صلاحیت شرکت های مبتنی بر دانش، امکان کسب وام های جهت تولید محصولات و یا عرضه خدمات به صورت پرداخت های بلند مدت بدون هیچگونه بهره بانکی برای چنین شرکت‌ هایی فراهم می ‌شود.به چنین شرکت ‌هایی ، در خصوص راه اندازی واحد های فناوری، پژوهشی، پارک علم و فناوری، تخصیص آزمایشگاه و بسیاری از موارد دیگر اولویت داده می ‌شود.با تایید طرح و ایده های نوین و نوآورنه شرکت های مبتنی بردانش ، امکان بیمه شدن محصولات، به جهت کاهش خطر پذیری آن ها ایجاد می‌ شود.باید متذکر شویم که صندوق نوآوری، شکوفایی و استعداد یابی کشور ایران در راستای حمایت از ایده های نوین، بین ۳۰۰ میلیون الی ۵ میلیارد تومان تسهیلات تجاری سازی محصولات و خدمات، به چنین شرکت ‌های دانش محور اعطا می‌کند. جهت ارائه این تسهیلاتی، حدودا ۱۲ بانک و ۹ صندوق پژوهش با صندوق تجاری سازی نوآوری ها همکاری می‌کند. شایان ذکر است که نرخ سود وام صندوق نوآوری و شکوفایی، از نرخ سود بانک ها بسیار پایین تر است که این مزید بر علت شده تا تعداد متقاضیان شرکت های مبتنی بردانش در ایران سالانه بالاتر رود.از جمله مزیت های شرکت های دانش محور می توان به دریافت مشاوره ‌های مالیاتی و حسابداری رایگان از سوی سازمان ‌ها، بخشودگی جرایم عدم بیمه، امریه نظام وظیفه ، جایگزین شدن پروژه ‌ها به جای خدمت سربازی، حمایت از حضور در نمایشگاه ‌های خارجی و بین المللی و … اشاره کرد. سخن پایانی: محصولات یک شرکت مبتنی بر دانش باید به نحوی طراحی و تولید شده باشد که به سختی قابل کپی بر داری شود. چنانچه میخواهید با مراحل ثبت شرکت دانش بنیان اشنا شوید یا محصولی تولید کرده اید و درخصوص دانش بنیانی با سوال یا چالشی روبرو هستید، مقاله های دیگر حامی صنعت درخصوص مسیر دانش بنیان شدن یک شرکت را مطالعه کنی و در صورت نیاز می توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.