سیستم مدیریت کیفیت چیست؟ سیستم مدیریت کیفیت (QMS) مجموعه ای از فرآیندهای کسب و کار است که بر روی برآورده کردن مستمر نیازهای مشتریان و افزایش رضایت آنها متمرکز است. اجرای یک QMS می تواند با هدف و جهت استراتژیک سازمان همسو باشد. تعریف QMS به عنوان اهداف و آرمان های سازمانی، خط مشی ها، فرآیندها، اطلاعات مستند و منابع مورد نیاز برای اجرا و نگهداری آن بیان می شود. تعریف سیستم مدیریت کیفیت چیست؟ یکی از پرکاربردترین استانداردهایی که در تمام دنیا از محبوبیت برخوردار است، استاندارد سیستم مدیریت کیفیت یا همان ایزو 9001 است. ISO 9001:2015 استاندارد بین المللی است که توسط سازمان بین المللی استاندارد تدوین شده است و تمامی الزامات مورد نیاز برای پیاده سازی یک سیستم مدیریت کیفیت را مشخص می کند. در واقع، اکثر مردم از اصطلاح QMS به عنوان مترادف برای خانواده ISO 9001 استفاده می کنند، حتی اگر دومی فقط سندی است که اولی را توصیف می کند. اصطلاح “سیستم مدیریت کیفیت” و اصطلاح اولیه “QMS” در سال 1991 توسط کن کروچر، مشاور مدیریت بریتانیایی که بر روی طراحی و پیاده‌ سازی یک مدل عمومی از یک QMS در صنعت فناوری اطلاعات کار می‌کرد، ابداع شد. سیستم های مدیریت کیفیت اولیه بر نتایج قابل پیش بینی یک خط تولید محصول صنعتی با استفاده از آمار ساده و نمونه گیری تصادفی تاکید داشتند. در قرن بیستم، ورودی ‌های نیروی کار معمولاً پرهزینه ‌ترین ورودی ‌ها در اکثر جوامع صنعتی بودند، بنابراین تمرکز روی همکاری و پویایی تیمی، به ‌ویژه پیام ‌رسانی اولیه مشکلات از طریق چرخه بهبود مستمر، معطوف شد. در قرن بیست و یکم، QMS تمایل به همگرایی با ابتکارات پایداری و شفافیت دارد، زیرا رضایت سرمایه‌گذاران و مشتریان و کیفیت درک شده به طور فزاینده ‌ای با این عوامل مرتبط است. از بین الزامات QMS، خانواده استانداردهای ISO 9000 احتمالاً یکی از گسترده ‌ترین استانداردهایی است که در سرتاسر جهان اجرا می‌شود. هدف QMS چیست؟ هدف QMS (سیستم مدیریت کیفیت) صرفاً مجموعه‌ای از اسناد نیست که سازمان شما به آنها اشاره می‌کند، بلکه یک سیستم کامل است که هدف آن مطابقت با استانداردهای بین‌المللی است و از طریق این فرآیند، نگاهی به اجرا، هزینه‌ ها و انتقال می‌ اندازد. با انجام این کار، و موفقیت در بهبود مستمر رویه های شرکت و در نتیجه محصولات، سیستم مجموعه ای از مزیت ها را به ارمغان می آورد. یک QMS فرآیندهای داخلی مختلف را در سازمان یکپارچه می کند و قصد دارد یک رویکرد فرآیندی برای اجرای پروژه ارائه دهد. یک QMS مبتنی بر فرآیند، سازمان شما را قادر می‌سازد تا فرآیندهای مختلف تجاری اصلی را شناسایی، اندازه‌ گیری، کنترل و بهبود بخشد که در نهایت منجر به بهبود عملکرد تجاری می‌ شود. به طور فزاینده ای، QMS های برتر تلاش کرده اند تا ابتکارات حول پایداری و شفافیت را به هم نزدیک کنند، زیرا آنها تشخیص می دهند که رضایت مشتری و سرمایه گذار به این عوامل مرتبط است. از بین استاندارد های برتر، خانواده استانداردهای ISO 9000 به عنوان برترین استاندارد بین المللی در نظر گرفته می شود و با کیفیت و پایداری در ارزش های شرکت سروکار دارد. هدف و مزایای یک QMS این است که “در هسته آن، سیستم مدیریت کیفیت عنصر یکپارچه است که جنبه های مختلف یک شرکت را در یک هدف واحد برای ارائه محصولات یا خدمات به بهترین شکل آنها متحد می کند. به جای اینکه به عنوان یک بار هزینه در نظر گرفته شود، یک سیستم مدیریت کیفیت موثر به عنوان یک جزء کلیدی موفقیت در نظر گرفته می شود. هدف یک سیستم مدیریت کیفیت ارائه چارچوبی است که ارتباطات، همکاری و ثبات را در سراسر سازمان شما بهبود می بخشد و در عین حال ضایعات را کاهش می دهد و بهبود مستمر را ارتقا می بخشد. پیشنهاد می شود برای اجرای یک QMS مسمرثمر از یک نرم افزار استفاده کنید. همانطور که از نام آن پیداست، نرم افزار QMS یک پلت فرم مدیریت کیفیت است که به شما کمک می کند تا فرآیندهای مدیریت کیفیت را در سراسر سازمان خود ساده و خودکار کنید. استفاده از چنین ابزارهایی برای اجرای QMS می تواند به شما در بهبود کیفیت و انطباق و همچنین کاهش هزینه های عملیاتی کمک کند. آنها را می توان در کل یک سازمان یا در بخش های خاص مانند کیفیت، نظارت، توسعه محصول و غیره استفاده کرد. اصول سیستم مدیریت کیفیت: هفت اصل سیستم مدیریت کیفیت توسط کمیته ISO تعیین شده است که عبارتند از: اصل اول: تمرکز بر مشتری الف) بیانیه تمرکز اصلی مدیریت کیفیت برآوردن الزامات مشتری و تلاش بر فراتر رفتن از انتظارات مشتری است. ب) استدلال منطقی موفقیت پایدار زمانی حاصل می‌شود که یک سازمان اعتماد مشتریان و سایر طرفهای ذی‌نفع که به آنها وابسته است را جلب کرده و حفظ نماید. هر جنبه از تعامل با مشتری فرصتی برای ایجاد ارزش به مشتری فراهم می‌نماید درک نیازهای جاری و آتی مشتریان و دیگر طرف‌های ذی‌نفع به موفقیت پایدار سازمان کمک می‌نماید. اصل دوم: رهبری الف) بیانیه رهبران در تمام سطوح پدید آورنده وحدت هدف و جهت‌گیری می‌باشند و شرایطی را فراهم می‌کنند که در آن افراد در دستیابی به اهداف کیفی سازمان مشارکت نمایند. ب) استدلال منطقی ایجاد وحدت هدف، جهت‌گیری و مشارکت سازمان را قادر می‌سازد استراتژی‌ها، خط‌مشی‌ها، فرآیندها و منابعش را برای دستیابی به اهدافش هم راستا سازد. اصول سوم: مشارکت افراد الف) بیانیه برای سازمان ضروری است که تمام افراد ذیصلاح و توانمند بوده و در ارائه ارزش مشارکت کنند. ب) استدلال منطقی برای مدیریت مؤثر و کارآمد سازمان مهم است که تمام افراد در تمام سطوح مشارکت کنند و به تک‌تک آنها احترام گذاشته شود. اصول چهارم: رویکرد فرآیندی الف) بیانیه نتایج یکسان و قابل پیش‌بینی موثرتر و کاراتر به‌دست می‌آیند وقتی فعالیت‌ها به‌صورت فرآیندهای به هم مرتبط به‌عنوان سیستم منسجم عمل می‌کنند درک و مدیریت می‌شوند. ب) استدلال منطقی سیستم مدیریت کیفیت از فرآیندهای به هم مرتبط تشکیل‌شده است که درک آن به سازمان کمک می‌کند عملکرد خود را ارتقاء دهد. اصل پنجم: بهبود الف) بیانیه سازمان‌های موفق تمرکز روزافزون بر بهبود دارند. ب) استدلال منطقی بهبود برای سازمان به‌ منظور نگهداری سطوح فعلی عملکرد، واکنش در برابر تغییرات در شرایط داخلی و خارجی‌اش و ایجاد فرصت‌های جدید ضروری است. اصل ششم: تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد الف) بیانیه احتمال کسب نتایج دلخواه از تصمیمات مبتنی بر تجزیه‌وتحلیل و ارزیابی داده و اطلاعات بیشتر است. ب) استدلال منطقی تصمیم‌گیری می‌تواند فرآیند پیچیده‌ای باشد و همیشه تا حدی عدم‌قطعیت به دنبال دارد این فرآیند شامل انواع و منابع ورودی‌ها و همچنین تفسیر آنها می‌باشد. اصول هفتم مدیریت کیفیت: مدیریت روابط الف) بیانیه سازمان‌ها برای موفقیت پایدار روابط خود با طرف‌های ذی‌نفع مانند تأمین کنندگان مدیریت می‌کنند. ب) استدلال منطقی طرف‌های ذی‌نفع بر عملکرد سازمان تأثیر می‌گذارند زمانی که سازمان روابط ذی‌نفعان خود را به‌منظور بهینه‌سازی تاثیرشان بر عملکرد مدیریت می‌کند موفقیت پایدار نیز محتمل‌تر خواهد بود. سخن پایانی ارتقای کیفیت فرایندی است که پایان ندارد. ارتقای کیفیت جریانی است که آغاز دارد ولی پایان ندارد. از یک طرف سازمان‌ها باید به نیازها و انتظارات در حال تغییر مشتریها پاسخ بگویند. از طرف دیگر اجرای فرایندها و سیستم‌ها در تعامل دائمی و پویا هستند، بنابراین همواره می‌توان فرصت‌هایی را برای ارتقای فرایندها و سیستم‌ها پیدا کرد. سیستم مدیریت کیفیت به دنبال بهبود مستمر برای افزایش رضایت مشتریان از محصول یا خدمت می‌باشد.